نه سرود نه سرور

نه سرودی، نه سروری. نه خاموشیِ عاشق که از زیبایی زبانش بند آمده، بلکه خاموشیِ مردی که مصالحِ معمولیِ زندگی‌اش — سرود، شادی — به زور از او گرفته شده است. نفی، تمام‌عیار است: نه، نه، نه این، نه آن، هیچ از آنچه پیش‌تر بود.

ضبط‌شده در واپسین سال‌های مقاومت، همچون بیانیه‌ای منفی عمل می‌کند: خواننده‌ای که زندگی‌اش را بر سرود بنا کرده بود اعلام می‌کند که دیگر شرطِ خواندن نمانده است. و با این همه آن را ضبط کرد — همچون یک سرود. این تناقض عمدی است. ثبتِ ناممکنیِ سرود، خود نوعی سرپیچی است، گواهِ آنکه خاموشی هنوز به‌تمامی فرو نیفتاده.